Άγιος Ιωάννης Ο Θεολόγος Παρπαριας
Την Μετάσταση του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου εορτάζουμε στις 26 Σεπτεμβρίου.
Στίς 26 Σεπτεμβρίου ήταν πριν χρόνια και το πανηγύρι του χωριού μας. Αποφασίστηκε να μεταφερθή 26 Ιουλίου της Αγίας Παρασκευής γιατί τον Σεμπτέβριο ο περισότερος κόσμος είχε φυγη πλέον από το χωριό.
Η εκκλησια τού Αγ, Γιάννη δεν είναι η παλαιότερη στο χωριό είναι όμως η πιο καινούρια και η μεγαλύτερη. Είναι η χωριοεκκλησία μας... αφού πέρασαν τα πολλα βάσανα από την καταστροφή της Χίου το 1822 το χωριό σιγά-σιγά ξαναβρήκε την ζωή του. Κτηνοτροφία, αμύγδαλα και λάδι ήταν οί βασικοί μοχλοί ανάπτυξης. Και εκεί γύρω στο 1850 πρεπει οί εκκλησίες τού χωριού να ήταν πολύ μικρές για να καλύψουν της ανάγκες του πληθυσμού. Και τότε πηγαίναν όλοι στην εκκλησία Κυριακές και σχολες. Δεν γνωρίζω αν στην θέση της σημερινής εκκλησίας υπήρχε άλλη μικρότερη και επεκτάθηκε και μεγάλωσε στην μορφή που είναι τώρα .
Οι άλλες δύο εκκλησίες Αγ. Παρασκευή και Αγ. Γιώργης θεωρούνται πολυ παλαιότερες. Ειδικά η Αγ. Παρασκευή πρεπει να ήταν μέσα στο κάστρο που σχηματίζονταν από τα διοροφα σπίτια εκείνης της εποχής.
Το ποτε ακριβώς ξεκίνησαν τα έργα ανεγερσης της δεν γνωρίζουμε. Ψάχνοντας για στοιχεία τού χωριού μας στο διαδυκτιο ανέσυρα ένα έγγραφο που αναφέρεται στο
συμφωνητικό μεταφοράς πέτρας από
Θυμιανά με καΐκι σε καποια παραλία του
χωριού, κάτι σαν ναυλοσύμφωνο σημερινό ας πούμε.
Δυστυχώς όταν το κατέβασα η ανάλυση ήταν πολύ μικρή και δεν
διακρίνονται καλά αυτά που γράφει. Αυτό που διακρίνεται καλα είναι η ημερομηνία, <<2 Μαΐου 1853>> είναι γραμμένο και καλλιγραφικα και δυσκολευει το πράγμα. Με βάσει αυτο το ντοκουμέντο κάπου το 1853 πρέπει να είχε ξεκίνησει η ανεργεση.
Δεν γνωρίζουμε αν το βορεινό τμήμα έγινε ταυτόχρονα η αργότερα, γιατί είναι πιο χαμηλό από το κυρίως τμήμα. Πάντως η διαρκεια μέχρι να πάρη την μορφή την σημερινή μαζί με το καμπαναριό το παλαιό πρέπει να πέρασαν 20 χρόνια περίπου.
Δυστυχώς όταν το κατέβασα η ανάλυση ήταν πολύ μικρή και δεν διακρίνονται καλά αυτά που γράφει. Αυτό που διακρίνεται καλα είναι η ημερομηνία, <<2 Μαΐου 1853>> είναι γραμμένο και καλλιγραφικα και δυσκολευει το πράγμα. Με βάσει αυτο το ντοκουμέντο κάπου το 1853 πρέπει να είχε ξεκίνησει η ανεργεση.
Δεν γνωρίζουμε αν το βορεινό τμήμα έγινε ταυτόχρονα η αργότερα, γιατί είναι πιο χαμηλό από το κυρίως τμήμα. Πάντως η διαρκεια μέχρι να πάρη την μορφή την σημερινή μαζί με το καμπαναριό το παλαιό πρέπει να πέρασαν 20 χρόνια περίπου.
Αυτό το λέω με βεβαιοτητα αν κρίνοντας από τις επιγραφές που έχουν διασωθεί και αναφέρονται οι ημερομηνίες αποπεράτωσης. Το μοναδικό ξυλόγλυπτο τέμπλο αναγραφει ψηλά πάνω από την ωραια πύλη
<ΕΤΟΣ 1859 ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ>
Δεν γνωρίζω ποιος ήταν ο γλύπτης που το κατασκευασε.
Πάνω από την κεντρική εισοδο της εκκλησίας στην ανάγλυφη σκαλιστή κορνίζα σε Θυμιανουσικη πέτρα η επιγραφή μας λεεί
<<ΑΠΟΠΕΡΑΤΩΘΗ 1863 ΜΑΓΙΟΥ 10 ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΟΥΤΟΥΣ>>
Tο εκπληκτικό απαράμιλης τεχνης μαρμάρινο καμπαναριό όπου σωσμένη μαρμάρινη επιγραφή μας λει ότι έγινε
<<ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΛΑΖΑΡΟΥ ΓΕΩΡΓ. ΠΕΡΑΝΤΑΚΟΥ ΤΙΝΙΟΣ ΧΟΡΙΟΜΑΣΤΟΡΑΣ? ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1873>>
Yπάρχουν καποια στοιχεια καλυμένα με τσιμέντο που μπορούν να αποκαλυφθούν. Το καμπαναριό αυτό μόλις συμπλήρωσε 100 χρόνια ζωήs επαψε να υπαρχει. Αρχικά έφευγαν τμήματα από τα σκαλιστά μαρμάρινα φαναράκια στην κορυφή ένα σε κάθε γωνιά που θεωρήθηκε επικίνδυνο για τους περαστικούς. Δεν έφθανε αυτό και από ότι έλεγαν οι παλαιοί πήρε και κλίση και αυτό ήταν ακόμη πιο επικίνδυνο γι'αυτούς που γειτονευαν με το καμπαναριό. Έτσι μια μέρα πάρθηκε απόφαση αντί να συντηρηθει και να γίνη (ΥΠΟΣΤΥΛΩΣΗ-ΣΤΗΡΙΞΗ) να καταδαφιστει και στην θέση του πήρε αυτό το τσιμεντένιο που βλέπουμε σήμερα κάπου το 1973.
Λίγα χρόνια πριν αρχές του 1960 είχε γίνη αλλη μια νεωτεριστική αλλαγή. Αντικαταστάθηκαν με μωσαϊκό οι μαρμαρινες πλάκες του δαπέδου της εκκλησίας, και το υπέροχο βοτσαλωτό του αυλόγυρου χωρίς λόγο. Ίσως επειδη κάποιοι από Αμερική ειχαν κάνει τάμα στον Άγιο Γιάννη. Με την ευκαιρία να αναφέρω ότι άκουσα από τον παππού μoυ παππάμιχάλη Ποταμουση όταν ξήλωναν τις πλάκες μπροστά από την ωραία πύλη βρέθηκε ένα μπουκαλάκι που είχε το όνομα του κτήτορα και κοματάκια οστά και έβαλε κι'o παππούς μου το ονομάτου το κλεισε και το ξαναεβαλε στην θέση του.
Στα αξιοσημείωτα της εκκλησίας εκτός από τα ξυλόγλυπτα τέμπλο, άμβωνας και δεσποτικό είναι και οι θαυμάσιες εικονες με προεξέχουσα την <<ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΤΑΝΑΣΑ>> που μας παρακολουθούσε όταν είμαστε μικροί με τα μάτια της όπου πηγαίναμε και μας γέμιζε δέος. Θα ήθελα να αναφέρω πως στο τέμπλο υπάρχουν 3 εικονες το Αγίου Μόδεστου του Αγίου Νικολάου και του Αγ.Ιωαννη του Θεολογου που έγιναν από τον χωριανό αγιογράφο,
ΔΗΜΗΤΡΙΟ ΨΥΛΛΗ-ΨΥΛΛΙΔΗ (ΓΕΡΟ ΔΗΜΗΤΡΟ 1852-1933) τo 1916-1919 περίπου.
Yπάρχει και ο γυναικωνίτης ο οποιος πια έχει εγκαταληφθει όπου παλιά ανέβαιναν κυρίως νέες γυναίκες και κορίτσια, τότε που η εκκλησία γέμιζε από κόσμο.
Από τις πιο όμορφες στιγμές ήταν η μεγάλη βδομάδα με την σταυρωση, τον επιτάφιο, και την ανάσταση, με φως ελάχιστο από κεριά και καντήλια με τους μακαράδες (σχοινιά που ανεβοκατεβαιναν πίσω από το τεμπλο), με τοιχους πιο σκούρους σε απόχρωση μπεζ-καφέ και χωρίς μεγάφωνα υπήρχε δέος και κατάνυξη.
Στον αυλόγυρο δύο κυπαρίσια, που μικροί βάζαμε στόχο να ανέβουμε στην κορυφή του μεγάλου τότε προς την εκκλησία. Τέλος μην ξεχάσουμε στο πίσω μέρος το τσιμεντένιο στενάκι όπου δίναμε τις μεγάλες μάχες πίστας παίζοντας αμάδες με αμύγδαλα εκεί στις αρχές του 1960 και παλαιότερα. Αυτά γνωρίζω και θάθελα να τα αναφέρω για τους νεωτερους να έχουν μια εικόνα για τον Αγ. Γιάννη, Και για τους παλιούς κάτι να τους θυμίσω.
ΟΣΟΙ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΚΑΠΟΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΝΑ ΤΑ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ Η ΛΑΘΗ ΠΟΥ ΕΧΩ ΚΑΝΕΙ ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ
ΝΙΚΟΛΗΣ Δ.ΨΥΛΛΗΣ
Συνεργασία & επεξεργασία:
Maria Katsigeorgis
ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ
Βρήκατε κάποιο σφάλμα ή παράλειψη;
Μπορείτε να το αναφέρετε.
ΕΡΓΌΧΕΙΡΑ ΣΤΙΣ ΕΙΚΌΝΕΣ ΑΓΊΟΥ ΙΩΆΝΝΗ
Τα εργόχειρα αυτά κεντήθηκαν από κοπέλες του χωριού μας το έτος 1913, και τα εδώρησαν στην εκλησια του Aγίου Ιωάννου.Έκαστον από αυτά φέρει το όνομα της κοπέλας που το κέντησε.
Maria Katsigeorgis
Ο Βίος
Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος
Ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος γεννήθηκε στην Γαλιλαία. Ο πατέρας του ονομαζόταν Ζεβεδαίος και η μητέρα του Σαλώμη. Η οικογένεια του ήταν φτωχή.
Τόσο ο ίδιος όσο και ο αδερφός του Ιάκωβος δεν μορφώθηκαν, αφού από μικρή ηλικία βοηθούσαν τον πατέρα τους να βγάλει τα προς το ζην ψαρεύοντας. Όταν ο Ιησούς κάλεσε τον Άγιο Ιωάννη και τον αδερφό του Ιάκωβο να τον ακολουθήσουν, εκείνοι το έπραξαν χωρίς κανένα δισταγμό και από ψαράδες έγιναν μαθητές του Χριστού. Ο Άγιος Ιωάννης, μάλιστα, ήταν ο αγαπημένος μαθητής Του. Μην ξεχνάμε ότι αυτόν διάλεξε ο Ιησούς για προστάτη της Παναγίας. Ο Ιωάννης, μετά την Σταύρωση, τιμώντας και κάνοντας πράξη την επιθυμία του Ιησού, οδήγησε την Παναγία στο σπίτι του και την φρόντισε μέχρι την Κοίμηση Της σαν να ήταν γιος της. Μέχρι την Κοίμηση της Παναγίας, ο Άγιος Ιωάννης κήρυττε τον Λόγο του Θεού στην περιοχή των Ιεροσολύμων. Μετά την Κοίμηση Της, ταξίδεψε στην Ασία και εκεί διέδωσε την Χριστιανική Πίστη υπομένοντας διωγμούς, ξυλοδαρμούς και φυλακίσεις. Το 94μ.Χ. εξορίστηκε στο νησί της Πάτμου. Εκεί συνάντησε για άλλη μια φορά δύσκολες συνθήκες, αφού όλοι οι κάτοικοι του νησιού ήταν ειδωλολάτρες. Με την βοήθεια όμως του Θεού συνέχισε το αποστολικό του έργο και τελικά
κατάφερε να βαπτίσει πολλούς Χριστιανούς. Το σημείο όπου γίνονταν οι βαπτίσεις αυτές ήταν στην παραλία. Στις μέρες μας το σημείο αυτό είναι περιφραγμένο και μπορείτε να το επισκεφθείτε αν βρεθείτε στο νησί της Πάτμου. Πάνω από την Χώρα της Πάτμου δεσπόζει το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου. Στα μέσα περίπου του δρόμου που συνδέει την Χώρα με το μοναστήρι βρίσκεται το «Σπήλαιο της
Αποκάλυψης». Σε αυτό το σπήλαιο έλαβε ο Άγιος Ιωάννης από τον Θεό την «Αποκάλυψη» μέσω οραμάτων που έβλεπε. Ότι είδε στα οράματα αυτά το έγραψε και μάλιστα στην Ελληνική γραφή. Σε βαθιά γεράματα, ο Άγιος Ιωάννης έφυγε από την Πάτμο και πήγε στην Έφεσο. Εκεί, με την βοήθεια του Θεού, συνέγραψε το «Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο». Για τον λόγο αυτό ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος ονομάζεται και Ευαγγελιστής Ιωάννης. Στην Έφεσο άφησε την τελευταία του πνοή και ο αγαπημένος μαθητής του Ιησού πήγε να συναντήσει τον δάσκαλο του για δεύτερη φορά.
Η Εκκλησία μας έχει αφιερώσει δύο μέρες για να τιμήσει την μνήμη του Αγίου. Την μνήμη του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου εορτάζουμε στις 8 Μαΐου, ενώ την Μετάσταση του στις 26 Σεπτεμβρίου.
Απολυτίκιο του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου:
Απόστολε Χριστώ τω Θεώ ηγαπημένε, επιτάχυνον ρύσαι λαόν αναπολόγητον δέχεταί σε προσπίπτοντα, ο επιπεσόντα τω στήθει καταδεξάμενος, ον ικέτευε Θεολόγε, και επίμονον νέφος εθνών διασκεδάσαι, αιτούμενος ημίν ειρήνην και το μέγα έλεος.